Văn học trong thời đại AI – khi nhà văn thế giới về Seoul hỏi “Chúng ta là ai?”

Văn học trong thời đại AI: khi nhà văn thế giới về Seoul hỏi “Chúng ta là ai?”

Theo The Korea Herald (11/8/2026), Viện Dịch thuật Văn học Hàn Quốc (LTI Korea) vừa công bố Liên hoan Nhà văn Quốc tế Seoul (Seoul International Writers’ Festival) năm nay sẽ diễn ra từ 11 đến 16/9/2026 tại Ara Art Center, quận Jongno, Seoul. Chủ đề được chọn là một câu hỏi ngắn mà không dễ trả lời: “Who Are We?” — Chúng ta là ai?

Một câu hỏi cũ, một thời điểm mới. Ban tổ chức cho biết chủ đề bắt nguồn từ chính hành trình muôn thuở của văn chương: đi tìm căn tính. Suốt nhiều thế kỷ, văn học vật lộn với câu hỏi “Tôi là ai?”. Đôi khi, để đi tìm bản thân, người ta bám vào những căn tính lớn hơn — chủng tộc, tôn giáo, quốc gia — như một lối tắt. Nhưng lối tắt ấy chưa đưa nhân loại đến gần câu trả lời hơn; trái lại, thế giới hôm nay lại có thêm nhiều lý do để hận thù và chia rẽ. Vì thế, ban tổ chức đề xuất một câu hỏi khác: khi chưa trả lời được “tôi là ai”, ta quay sang hỏi “bạn là ai?”.

Những cái tên trên sân khấu. Liên hoan quy tụ 24 nhà văn — 14 người Hàn Quốc và 10 khách quốc tế — tham gia hơn 20 chương trình, gồm các cuộc đối thoại một-một giữa tác giả Hàn và tác giả nước ngoài, trò chuyện giữa nhà văn với dịch giả, cùng các buổi workshop tương tác với khán giả. Phiên khai mạc mang tên “We Are Someone” là cuộc trò chuyện giữa nhà văn Hàn Quốc Kim Ae-ran và tác giả người Chile Benjamin Labatut — được giới thiệu là “sự trao đổi những góc nhìn vừa ấm áp vừa sắc bén về việc hiểu chính mình và chấp nhận người khác”.

Một bản đồ văn chương nhiều màu. Danh sách khách mời quốc tế còn có tiểu thuyết gia Nam Phi Damon Galgut, nhà văn Nhật Bản Keiichiro Hirano, tiểu thuyết gia Canada Silvia Moreno-Garcia và nhà thơ Đức Uljana Wolf. Nhà văn Hàn Lee Hee-joo và cây bút kinh dị người Mỹ John Langan — hai người từng gặp nhau tại liên hoan truyện trinh thám Quais du Polar ở Lyon hồi tháng 4 — sẽ tái ngộ ở Seoul. Liên hoan cũng dành chỗ cho sách tranh và truyện tranh: tác giả sách tranh Kim Hyo-eun trò chuyện cùng Beatrice Alemagna, còn các họa sĩ Park Kun-woong và Zhou Jian-xin bàn về nghề. Một phiên đặc biệt ghép nhà văn Moon Ji-hyuk với dịch giả Paige Morris để nói về vai trò của dịch thuật trong việc kết nối các nền văn học.

Vì sao chuyện này đáng để người đọc Việt lưu tâm. “Tôi mong liên hoan trở thành nơi nhà văn và độc giả từ những ngôn ngữ, nền văn hóa khác nhau có thể hiểu nhau hơn qua văn học, đồng thời cùng suy ngẫm về giá trị của nhân tính mà tất cả chúng ta chia sẻ”, Chủ tịch LTI Korea Chon Soo-young phát biểu. Trong một năm mà AI được nhắc đến ở mọi ngành nghề, việc cả một liên hoan văn chương chọn quay về câu hỏi gốc — con người là ai, và ta hiểu nhau bằng cách nào — là một lời nhắc nhẹ: công nghệ có thể trả lời “cái gì” và “như thế nào”, nhưng “chúng ta là ai” vẫn là câu hỏi của những trang sách. Liên hoan năm nay mở cửa miễn phí, tổ chức song song trực tiếp và trực tuyến, có phiên dịch Hàn – Anh.

Ai nên quan tâm. Người yêu văn học dịch, độc giả đang theo dõi làn sóng văn chương Hàn Quốc, và bất kỳ ai từng tự hỏi đọc sách để làm gì giữa thời đại máy móc — đều sẽ tìm thấy điều gì đó trong câu hỏi “Chúng ta là ai?”.

Sách liên quan tại Gieo Books

Nếu chủ đề “đi tìm căn tính con người” khiến bạn muốn cầm một cuốn sách lên, Gieo gợi ý vài hướng đọc:

• Tủ sách văn học kinh điển — những tác phẩm đã dành cả đời để hỏi “tôi là ai”
• Tủ sách văn học Hàn Quốc đương đại / healing fiction — nơi câu hỏi về bản thân được kể bằng giọng dịu dàng, gần gũi
• Tủ sách tư duy – kỹ năng sống — hiểu mình, hiểu người trong một thế giới đang đổi thay vì công nghệ

Mua sách chính hãng tại: sachbanchay.vn — hoặc gian hàng Tazano Bookstore trên Shopee, Tiki, Lazada, TikTok Shop.

Máy móc có thể viết thay ta, nhưng chưa thể sống thay ta câu hỏi “chúng ta là ai”. Và có lẽ, mỗi cuốn sách ta mở ra chính là một lần Gieo cùng bạn tập trả lời câu hỏi ấy — chậm rãi, bằng chữ.

Nguồn tin gốc: The Korea Herald, “Who are we? Writers gather in Seoul to explore humanity in the AI age”, Hwang Dong-hee, 11/8/2026 — https://www.koreaherald.com/article/10836587