Hạnh phúc tuổi già – bài học từ vị bác sĩ Hàn Quốc viết sách đến năm 91 tuổi

Hạnh phúc tuổi già: vị bác sĩ Hàn Quốc bắt đầu viết sách khi người khác nghỉ ngơi

Ông là ai: người đầu tiên mở cửa khu điều trị tâm thần ở Hàn Quốc

Trước khi là tác giả sách bán chạy, ông là một bác sĩ có thành tích được ghi vào lịch sử ngành. Rhee Kun-hoo sinh năm 1935 tại Daegu, Hàn Quốc. Theo The Korea Herald, ông là người đầu tiên ở Hàn Quốc đưa hệ thống “khu điều trị mở” (open-ward) vào các cơ sở tâm thần — nghĩa là bệnh nhân không còn bị khóa sau cánh cửa. Ông giữ ghế giáo sư khoa Thần kinh – Tâm thần tại Đại học Ewha Womans từ năm 1973 đến năm 2001, tổng cộng hơn ba thập kỷ làm nghề bác sĩ và nhà giáo.

Thành tích của ông không dừng trong bệnh viện. Từ năm 1989, ông lập đoàn y tế tình nguyện Ewha tại Nepal và mỗi năm lại lên đường tới những vùng xa để chữa bệnh — việc ông tiếp tục làm cả sau khi đã về hưu, kéo dài hơn ba mươi năm. Và ở tuổi 76, ông trở thành thủ khoa lớn tuổi nhất trong lịch sử ngành Văn hóa học của Đại học Cyber Hàn Quốc. Một người đã làm giáo sư gần ba mươi năm lại đi học lại, rồi tốt nghiệp đầu khoa.

Chuyện gì đã xảy ra: từ nhà tù thời quân phiệt đến trang giấy tuổi 66

Cuộc đời ông đi qua đúng những khúc gập nhất của đất nước mình. Ông sống qua cuộc chiến Triều Tiên (1950–1953). Ông từng bị bỏ tù vì chống lại chính quyền quân phiệt. Sau đó, ông dành cả sự nghiệp để cải cách hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần lúc ấy còn non nớt của Hàn Quốc.

Và rồi tới đoạn ít ai làm. Năm 2001, ông rời giảng đường Ewha. Theo The Korea Herald, chính sau khi về hưu ông mới tìm thấy lời gọi thứ hai của mình: viết về cách sống. Không phải viết sách chuyên khảo tâm thần học, mà viết về tuổi già, về hạnh phúc, về các mối quan hệ, và về những niềm vui nhỏ của ngày thường. Hơn ba mươi cuốn sách ra đời từ giai đoạn đó.

Hậu quả: tám chứng bệnh, thị lực suy giảm — và 16 thứ tiếng

Nói thẳng cái ông mất: sức khỏe. Năm 2024, khi trả lời The Korea Herald ở tuổi 88, ông đang mang trong người tám chứng bệnh, gồm cả bệnh mãn tính và suy giảm thị lực. Với một người viết, mắt kém là mất đi chính công cụ làm việc. Trước đó, ông đã mất tự do trong nhà tù, mất những năm tháng lẽ ra êm ả để đi Nepal chữa bệnh không lương.

Còn cái ông được, và ai được cùng ông: cuốn sách năm 2018 của ông — If You Live to 100, You Might as Well Be Happy — được dịch ra 16 ngôn ngữ và phát hành ở 16 quốc gia, mang những suy tưởng về tuổi già và hạnh phúc của ông đến độc giả khắp thế giới. Người được nhiều nhất là hàng trăm nghìn người đọc đang bước vào tuổi già mà chưa ai nói cho họ nghe rằng như thế là bình thường. Ông không muốn nghĩ về cái chết: ngày nào cũng đến phòng làm việc, vẫn viết, vẫn dạy, vẫn đi nói chuyện. Tháng 1/2026, ở tuổi 90, ông vẫn ra sách mới — After 50, It’s Better to Live Simply. Ông qua đời ngày 21/9/2026, để lại vợ và bốn người con.

Bài học ông rút ra: hạnh phúc là điều nhỏ mình muốn, trở thành thật

Ông nói gọn đến mức không cần diễn giải. Năm 2024, ông trả lời The Korea Herald: “Hạnh phúc không phải điều gì lớn lao. Chẳng phải bạn hạnh phúc khi được làm điều mình muốn làm sao? Nhưng người ta lại đang tạo ra một ảo ảnh bằng cách biến hạnh phúc thành cái gì quá vĩ đại. Hạnh phúc là khi một điều nhỏ mà bạn muốn trở thành thật.”

Gói lại thành hai câu mang đi được:

• Hạnh phúc không phải đích đến ở cuối đường, mà là một điều nhỏ hôm nay thành hiện thực. Người đặt hạnh phúc quá cao sẽ không bao giờ chạm tới nó — không vì đời khắc nghiệt, mà vì tự mình dựng ảo ảnh.
• Tuổi tác không phải lý do để ngừng bắt đầu. Bằng chứng là một người bỏ tù, tám bệnh, mắt kém, vẫn học lại ở tuổi 76 và ra sách ở tuổi 90.

Cuốn sách ông viết giúp được ai

Theo The Korea Herald, hơn ba mươi cuốn sách của ông đều xoay quanh bốn điều: tuổi già, hạnh phúc, các mối quan hệ, và những niềm vui nhỏ của ngày thường — tức là sách viết cho người đang bước vào nửa sau cuộc đời và tự hỏi “từ đây mình sống thế nào cho phải”. Cuốn năm 2018 mang chính những suy tưởng về tuổi già và hạnh phúc đó ra thế giới; cuốn cuối, ra tháng 1/2026, trả lời một câu hỏi rất cụ thể: sau tuổi 50, sống gọn lại thì tốt hơn.

Cả hai cuốn chưa có bản tiếng Việt — Sách Bán Chạy giữ nguyên tên gốc, không tự đặt tên Việt và không gắn link mua. Nhưng đúng bài học ở trên thì có mấy cuốn đang bán tại Sách Bán Chạy nói cùng một chuyện.

Sách liên quan tại Sách Bán Chạy

• Dám Hạnh Phúc (Tái Bản 2025) — Kishimi Ichiro & Koga Fumitake, NXB Dân Trí, 300 trang, 125.000₫ (bìa 135.000₫), còn hàng. Nối thẳng với bài học thứ nhất: hạnh phúc không phải thứ chờ đủ điều kiện mới có, mà là một lựa chọn ngay hôm nay — điều vị bác sĩ nói bằng ngôn ngữ của người 88 tuổi, còn cuốn này nói bằng ngôn ngữ tâm lý học Adler.
• Hạnh Phúc Đích Thực – Trò Chuyện Với Thiền Sư Thích Nhất Hạnh — Hoàng Anh Sướng, NXB Văn học, 335 trang, 108.000₫ (bìa 128.000₫), còn hàng. Cùng một kết luận đến từ một truyền thống khác: hạnh phúc nằm trong hơi thở và việc nhỏ của ngày thường, không nằm ở đích đến.
• Nhật Ký Biết Ơn: Hành Trình Mở Khóa Hạnh Phúc — NXB Dân Trí, 200 trang, 84.000₫ (bìa 99.000₫), còn hàng. Cuốn để thực hành: mỗi ngày ghi lại một điều nhỏ đã thành thật — đúng định nghĩa hạnh phúc mà ông để lại.

Mua sách chính hãng tại: sachbanchay.com — hoặc gian hàng Tazano Bookstore trên Shopee, Tiki, Lazada, TikTok Shop.

Ai nên đọc bài này

• Người đang bước vào tuổi 50–60 và bắt đầu nghĩ nửa sau cuộc đời sẽ trông như thế nào.
• Người chăm sóc cha mẹ già, muốn hiểu người lớn tuổi thật sự cần gì ngoài thuốc.
• Người trẻ đang trì hoãn hạnh phúc, chờ đủ tiền, đủ chức, đủ điều kiện mới cho phép mình vui.
• Người làm nghề chăm sóc sức khỏe tâm thần, quan tâm tới lịch sử cải cách ngành ở châu Á.

Lưu ý biên tập

Hai cuốn sách được nhắc trong bản tin gốc — If You Live to 100, You Might as Well Be Happy (2018) và After 50, It’s Better to Live Simply (1/2026) — hiện chưa có bản tiếng Việt và chưa có trên sachbanchay.com. Tên sách dẫn theo bản tiếng Anh mà The Korea Herald dùng. Sách Bán Chạy ghi nhận đây là đề xuất nhập cho tủ sách văn học – kỹ năng sống Hàn Quốc.

Một người bị tù, mang tám chứng bệnh, mắt đã kém, vẫn đi học lại ở tuổi 76 và ra sách ở tuổi 90 — rồi nói với chúng ta rằng hạnh phúc chỉ là một điều nhỏ mình muốn, trở thành thật. Có lẽ điều nhỏ ấy, hôm nay, là một cuốn sách mở ra trước mặt.

Nguồn: The Korea Herald — Hwang Dong-hee, “Best-selling essayist who celebrated the joys of everyday life dies at 91”, 27/9/2026: https://www.koreaherald.com/article/10885262

Bài do Sách Bán Chạy lược dịch và biên soạn lại, không sao chép nguyên văn.