Văn học Hàn Quốc – Oxford lập nhà xuất bản riêng, cuốn đầu tiên chờ mười bảy năm
Một giáo sư Oxford lập nhà xuất bản riêng cho văn học Hàn Quốc. Cuốn đầu tiên in năm 2009, phải chờ mười bảy năm mới có bản tiếng Anh. Đọc ngay!
Ngày 16/11/2026, báo Hàn Quốc The Korea Herald và The Korea Times đồng loạt đưa tin: tại Oxford, Anh, vừa có một nhà xuất bản được lập ra chỉ để làm một việc — đưa văn học Hàn Quốc sang tiếng Anh. Người đứng sau là một giáo sư Oxford, và cuốn sách đầu tiên bà chọn đã in ở Hàn Quốc từ năm 2009. Sách Bán Chạy lược dịch và biên soạn lại câu chuyện này từ nguồn gốc nước ngoài. Đọc ngay!
Văn học Hàn Quốc có nhà xuất bản riêng ở Oxford: khi người dịch tự đi lập nhà in
Jieun Kiaer là ai: giáo sư Oxford, chín cuốn sách, và cả thơ lẫn tiểu thuyết
Người chủ trì việc này không phải một nhà kinh doanh sách. Bà là một nhà ngôn ngữ học.
Chức danh và nơi làm. Theo trang giới thiệu nhân sự của Hertford College thuộc Đại học Oxford, bà Jieun Kiaer là Giáo sư Young Bin Min – Korea Foundation về Ngôn ngữ học Hàn Quốc tại Đại học Oxford. Tại Hertford College, bà là Nghiên cứu viên cao cấp và Dean of Degrees. Bà gia nhập Hertford College từ năm 2007. Bà dạy tại Khoa Nghiên cứu châu Á và Trung Đông của Oxford, và là giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hàn Quốc Oxford.
Học vấn. Bà nhận bằng tiến sĩ tại King's College London.
Thành tích nổi bật — chín cuốn sách trong bảy năm. Trang giới thiệu của Hertford College liệt kê: Translingual Words: An East Asian Lexical Encounter with English (2019), Pragmatic Particles: Findings from Asian Languages (2020), The Language of Hallyu: More than Polite (2023), Emoji Speak: Communication and Behaviours on Social Media (2023), Multimodal Communication in Young Multilingual Children (2023), Whose Language Is English? (2024), Multilingual Classrooms for Young Children in the UK (2025), tiểu thuyết Seoul Mothers (2025) và tập thơ song ngữ Have You Had Your Rice? (2025).
Chú ý chi tiết cuối: bà không chỉ viết sách học thuật về tiếng Hàn. Bà còn tự viết tiểu thuyết và làm thơ. Người lập nhà xuất bản này là người đứng cả hai bên bàn — bên nghiên cứu ngôn ngữ và bên sáng tác.
Chuyện gì đã xảy ra: một bản ghi nhớ ký hôm thứ Hai
Ngày 16/11/2026, Trung tâm Nghiên cứu Hàn Quốc Oxford ký một bản ghi nhớ với Oxford eBooks — một nhà xuất bản độc lập ở Oxford đã hoạt động hơn hai thập kỷ. Kết quả là K-PRESS, một thương hiệu xuất bản chuyên dịch và in văn học Hàn Quốc bằng tiếng Anh.
Hai bên chia việc rất rõ. Trung tâm nghiên cứu lo phần tìm người: phát hiện tác giả và tác phẩm, kể cả những người mới vào nghề. Oxford eBooks lo phần còn lại: hợp đồng xuất bản, sản xuất, phát hành và tiếp thị. Người đứng đầu Oxford eBooks là ông Andy Severn.
Cuốn đầu tiên. K-PRESS mở màn bằng Mother Star — bản tiếng Anh tiểu thuyết đầu tay của Cha In-pyo, diễn viên kiêm nhà văn Hàn Quốc. Nguyên tác tiếng Hàn là Once We Look at the Same Star; sách in lần đầu năm 2009 dưới tên Goodbye, Hill, rồi in lại năm 2021 với tên hiện tại. Người dịch là chính bà Kiaer cùng Kate Clanchy, nhà thơ và nhà văn Anh. Cuốn sách được chú ý trở lại từ năm 2024, khi nó được giới thiệu tại Liên hoan Văn học Hàn Quốc Oxford lần đầu tiên do trường tổ chức.
Bước đi tiếp theo. K-PRESS dự kiến góp mặt tại Oxford Indie Book Fair tổ chức trong khuôn viên trường vào Chủ nhật — hội chợ sách độc lập lần đầu mở năm 2020, quy tụ khoảng 150 nhà xuất bản độc lập và tác giả.
Hậu quả: Nobel về tay một nhà văn Hàn, nhưng hiệu sách Anh vẫn gần như trống
Phần đáng nói nhất của bản tin không phải lễ ký, mà là lý do người ta phải ký.
Mất gì. Theo bà Kiaer, mối quan tâm với văn hóa Hàn Quốc trên thế giới đang rất cao — đặc biệt sau khi Han Kang đoạt giải Nobel Văn học năm 2024. Nhưng rất ít sách Hàn vào được các hiệu sách lớn ở Anh. Các bản tiếng Anh dồn vào một nhóm nhỏ tác giả và một nhóm nhỏ thể loại. Riêng sách thiếu nhi và sách thanh thiếu niên Hàn Quốc thì gần như vắng mặt ở nước ngoài. Bà nói rào cản cho việc dịch và xuất bản vẫn còn rất cao.
Thiệt hại cụ thể, đo được bằng năm. Cuốn tiểu thuyết được chọn in đầu tiên đã có mặt ở Hàn Quốc từ năm 2009. Phải tới 2026 nó mới có bản tiếng Anh. Mười bảy năm là khoảng thời gian một cuốn sách đã viết xong, đã in, đã có người đọc, vẫn nằm lại trong đúng một ngôn ngữ.
Ai được. Người được không phải nhà xuất bản lớn. Ông Severn nói thẳng rằng việc này đáng làm dù phải bỏ công và chịu rủi ro — bởi các nhà xuất bản lớn hơn không muốn đánh cược vào những tác phẩm xa lạ. Nói cách khác, chỗ trống ấy rơi vào tay một nhà xuất bản độc lập hai mươi năm tuổi và một trung tâm nghiên cứu đại học.
Bài học: tác phẩm không thiếu, người dịch và người dám in mới thiếu
Nếu rút câu chuyện này thành một câu mang đi được, thì nó là thế này: một câu chuyện chỉ đi xa được khi có người chịu dịch nó — và có người dám in bản dịch đó.
Bà Kiaer không nói chất lượng văn học Hàn Quốc có vấn đề. Bà nói rào cản nằm ở khâu dịch và khâu xuất bản. Giải Nobel 2024 chứng minh phần tác phẩm đã đủ. Phần còn thiếu là cái cầu. Và khi không ai bắc cầu, chính người dịch đi lập nhà in.
Có một bài học thứ hai, nhỏ hơn nhưng thực tế hơn với người làm sách: thứ các nhà xuất bản lớn gọi là "rủi ro" thường chính là chỗ trống để một đơn vị nhỏ bước vào.
Cuốn sách ấy giúp độc giả điều gì
Mother Star viết về nỗi đau của những người phụ nữ Hàn Quốc là nạn nhân của chế độ nô lệ tình dục do quân đội Nhật áp đặt trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ Triều Tiên 1910–1945.
Theo nguồn tin, điều tác giả Cha In-pyo mong ở bản tiếng Anh rất rõ ràng: ông hy vọng độc giả nói tiếng Anh sẽ đồng cảm được với nỗi đau của những người phụ nữ ấy. Đó là công dụng tác giả tự đặt ra cho cuốn sách — không phải cung cấp thêm tư liệu lịch sử, mà mở ra khả năng đồng cảm cho một lớp người đọc trước nay không chạm được tới câu chuyện vì rào cản ngôn ngữ.
Mother Star hiện chưa có bản tiếng Việt, nên ở đây Sách Bán Chạy chỉ nhắc tên gốc.
Sách liên quan tại Sách Bán Chạy
Bài học ở trên — một câu chuyện chỉ đi xa được khi có người chịu dịch nó — có bằng chứng ngay trên giá sách tiếng Việt.
1. Cửa Hàng Tiện Lợi Bất Tiện (Tái bản 2024) — Kim Ho-yeon. Đây chính là điều K-PRESS đang muốn làm, chỉ là ở chiều Hàn → Việt và đã làm xong: một tiểu thuyết Hàn Quốc đến được tay người đọc Việt vì có người dịch nó. Giá 127.000₫ (bìa 159.000₫), còn hàng. https://sachbanchay.com/cua-hang-tien-loi-bat-tien-tai-ban-2024
2. Cửa Hàng Tiện Lợi Bất Tiện 2 — Kim Ho-yeon, dịch Thu Hưng, NXB Dân Trí, 372 trang. Phần tiếp nối, cho người đã đọc phần một và muốn ở lại lâu hơn với giọng văn Hàn Quốc ấm áp ấy. Giá 127.000₫ (bìa 159.000₫), còn hàng. https://sachbanchay.com/cua-hang-tien-loi-bat-tien-2
3. Đời Gió Bụi — Nguyễn Phan Quế Mai, dịch Thiên Nga và chính tác giả, NXB Phụ Nữ Việt Nam, 500 trang. Cuốn này là chiều ngược lại của cùng một bài học: một câu chuyện Việt Nam được viết ra rồi trở về tiếng Việt qua tay người dịch — cũng là câu chuyện về chiến tranh và những người phụ nữ trong đó. Giá 192.000₫ (bìa 240.000₫), còn hàng. https://sachbanchay.com/doi-gio-bui
Xem thêm: Sách mới nổi bật · Sách bán chạy
Mua sách chính hãng tại: sachbanchay.com — hoặc gian hàng Tazano Bookstore trên Shopee, Tiki, Lazada, TikTok Shop
Ai nên quan tâm tin này
Người đọc văn học dịch. Tin này giải thích vì sao tủ sách Hàn Quốc tiếng Việt hay tiếng Anh lúc nào cũng chỉ có vài tên quen: không phải vì Hàn Quốc chỉ có vài nhà văn, mà vì khâu dịch là cổ chai.
Người làm sách và dịch giả. Mô hình K-PRESS đáng chú ý: một trung tâm nghiên cứu lo tìm tác phẩm, một nhà xuất bản độc lập lo sản xuất và phát hành. Đây là cách làm có thể áp dụng cho bất kỳ nền văn học nào đang bị kẹt ở khâu dịch.
Phụ huynh và người làm sách thiếu nhi. Chi tiết dễ bỏ qua nhất trong bản tin: sách thiếu nhi và thanh thiếu niên Hàn Quốc là mảng thiếu đại diện nhất ở nước ngoài. Đó là một khoảng trống, không phải một kết luận về chất lượng.
Thông tin sách
- Tên bản tiếng Anh: Mother Star
- Nguyên tác: Once We Look at the Same Star (in lần đầu 2009 với tên Goodbye, Hill; in lại 2021)
- Tác giả: Cha In-pyo (diễn viên và nhà văn Hàn Quốc)
- Dịch giả: Jieun Kiaer và Kate Clanchy
- Thương hiệu xuất bản: K-PRESS (Trung tâm Nghiên cứu Hàn Quốc Oxford × Oxford eBooks)
- Bản tiếng Việt: chưa có
- Số trang, khổ, giá bìa, ISBN: nguồn chưa công bố
Mười bảy năm là một quãng dài cho một cuốn sách đã viết xong. Nhưng cũng đáng nghĩ theo chiều khác: những cuốn đang nằm trên giá nhà mình, bằng tiếng Việt, cũng đều đã có một ai đó chịu dịch chúng. Cái cầu ấy luôn có người bắc, chỉ là ta ít khi nhớ tên họ.
Nguồn: The Korea Herald (Hàn Quốc), "Oxford launches imprint dedicated to Korean literature", 16/11/2026 — https://www.koreaherald.com/article/10938717 ; The Korea Times (Hàn Quốc), "Local Oxford imprint aims to bring more Korean stories to English readers", 16/11/2026 ; tiểu sử Giáo sư Jieun Kiaer theo trang nhân sự Hertford College, Đại học Oxford — https://www.hertford.ox.ac.uk/staff/jieun-kiaer/
Bài do Sách Bán Chạy lược dịch và biên soạn lại, không sao chép nguyên văn.