Chiếc lược ngà lên phim – khi con trai nhà văn mở lại những trang bản thảo chưa từng công bố

Chiếc lược ngà lên phim: người con trai và kho bản thảo chưa ai đọc

Bối cảnh: một truyện ngắn đã thuộc về nhiều thế hệ

Sáng 9/9/2026, Tri Thức - Znews đăng bài trò chuyện với đạo diễn Nguyễn Quang Dũng quanh dự án chuyển thể truyện ngắn Chiếc lược ngà của cha anh — nhà văn Nguyễn Quang Sáng. Thông tin về dự án đã phủ sóng truyền thông từ giữa năm 2025, nhưng ngày ra mắt vẫn chưa được ấn định; khán giả được cho biết sẽ phải đợi vài năm.

Chiếc lược ngà lấy bối cảnh miền Nam thời kháng chiến chống Mỹ, kể bằng ngôi thứ nhất qua lời ông Ba. Trong một lần công tác, ông tình cờ gặp cô giao liên chừng 18–20 tuổi — con gái người đồng đội cũ — và ký ức sống dậy: khoảng năm 1953, ông cùng người đồng đội tên Sáu được về thăm nhà vỏn vẹn ba ngày.

Xa cha từ khi chưa tròn một tuổi, bé Thu năm ấy lên tám nhất định không gọi ông Sáu một tiếng “ba”. Chỉ đến ngày chia ly, sau khi được bà ngoại giải đáp khúc mắc, cô bé mới bật lên tiếng gọi kìm nén bấy lâu. Ở chiến khu, ông Sáu nhặt được khúc ngà, mài thành chiếc lược, nhưng không kịp trao tận tay con gái.

Đoạn giữa ấy chính là trích đoạn từng nằm trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 9 theo chương trình năm 2006 — lý do khiến tác phẩm đi vào trí nhớ của rất nhiều thế hệ độc giả Việt.

Diễn biến: cái khó nằm ở khâu kịch bản

Nguyễn Quang Dũng thừa nhận trở ngại đầu tiên là chuyển một truyện ngắn thành phim chiếu rạp. “Truyện Chiếc lược ngà vốn mang đặc trưng của một truyện ngắn, miêu tả được những cảm xúc mãnh liệt trong một khoảng thời gian rất ngắn, đôi khi chỉ là một khoảnh khắc”, anh nói với Tri Thức - Znews. Trong khi đó, một bộ phim dài cần tái hiện “cả một đời sống, một quá trình”.

Và đây là lợi thế mà không đạo diễn nào khác có được. Ngoài những tác phẩm đã xuất bản, Nguyễn Quang Dũng còn được đọc nhiều sáng tác chưa công bố mà gia đình đang lưu giữ. “Có những câu chuyện, góc nhìn mà tôi thấy là có tầm vóc và giá trị rất lớn, nay tôi lựa chọn, gom góp những truyện có thể gửi gắm vào bộ phim này”, anh cho hay.

Anh cũng kể cha mình không nài ép, nhưng từng ngỏ ý muốn thấy hai tác phẩm lên phim: truyện ngắn Chiếc lược ngà và tiểu thuyết Đất lửa. Tháng 6 vừa qua, dự án là một trong 18 dự án tham gia Vườn ươm dự án thuộc Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV, góp mặt tại Script Lab để nhận tư vấn phát triển kịch bản từ chuyên gia quốc tế.

Phân tích: vì sao tin này quan trọng với người đọc sách

Thứ nhất, phim chuyển thể luôn kéo người ta quay lại bản gốc. Đây là quy luật đã thấy nhiều lần trên thị trường sách. Một dự án còn cách ngày ra rạp vài năm nghĩa là độc giả có cả một quãng dài để đọc lại — thong thả, không vội.

Thứ hai, đây là văn học Việt Nam đi vào công nghiệp văn hóa. Trong nhiều tuần qua, ngành xuất bản trong nước liên tục bàn chuyện đưa sách Việt ra thế giới. Chiếc lược ngà cho thấy một hướng khác, gần hơn: khai thác chính kho tác phẩm kinh điển đã nằm trong sách giáo khoa, đưa sang loại hình khác để tiếp cận thế hệ mới.

Thứ ba, câu chuyện về hai cha con ngoài đời cũng là một bài học. Nguyễn Quang Dũng nói văn chương của cha ảnh hưởng đến nhân cách anh nhiều hơn là đến nghề: “Càng lớn, tôi càng mong muốn trở thành người chân thật như ba mình.” Hai cha con hay trò chuyện về văn học, nhưng thường là về sách của người khác — đọc được cuốn hay thì chia sẻ với nhau.

Thứ tư, một chi tiết đáng để cải chính. Giai thoại “Nguyễn Quang Dũng bị điểm 4 bài văn về Chiếc lược ngà” được chính anh đính chính: đó vốn là câu chuyện của con trai nhà văn Nguyễn Khải với truyện ngắn Mùa lạc. Riêng bài Chiếc lược ngà, anh được điểm cao.

Ai nên đọc lại

Người từng học Chiếc lược ngà năm lớp 9 nên đọc lại trọn vẹn truyện — bản trong sách giáo khoa chỉ là phần giữa, còn khung truyện của ông Ba mở ra một tầng nghĩa khác.

Cha mẹ có con đang học cấp hai có thể dùng tin này như một cái cớ tự nhiên để cùng con đọc văn học Việt, thay vì đọc cho xong bài.

Người yêu văn học Nam Bộ nên tìm đến phong cách Nguyễn Quang Sáng: lấy tiểu tự sự gần gũi để kể đại tự sự, mộc mạc mà đậm chất trữ tình.

Người làm xuất bản và phát hành nên theo dõi tiến độ dự án để chuẩn bị ấn bản mới đón sóng khi phim ra rạp.

Sách liên quan tại Sách Bán Chạy

Lưu ý biên tập: đến sáng 9/9/2026, sachbanchay.com chưa niêm yết tuyển tập Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng. Dưới đây là những đầu sách và tủ sách cùng mạch cảm xúc đã được kiểm tra trực tiếp trên website hôm nay:

• Truyện Kiều (Nguyễn Du) – Bìa Cứng, NXB Kim Đồng — 199.999₫ (giá thị trường 235.000₫), còn hàng. Ấn bản minh họa của họa sĩ Nguyễn Công Hoan, dành cho ai muốn giữ một tác phẩm kinh điển Việt Nam trong nhà theo cách trang trọng nhất.
• Ông Bố Chân Dài (Jean Webster) — 76.000₫ (giá thị trường 95.000₫), còn hàng. Một câu chuyện khác về khoảng cách giữa người cha và đứa con, kể bằng những lá thư — hợp với độc giả vừa xúc động vì bé Thu và ông Sáu.
• Tủ Sách Việt đoạt giải và tủ Sách bán chạy — dành cho bạn đọc muốn xây một kệ văn học có chọn lọc thay vì mua lẻ theo trend.

Mua sách chính hãng tại: sachbanchay.com — hoặc gian hàng Tazano Bookstore trên Shopee, Tiki, Lazada, TikTok Shop.

Thông tin sách: Truyện Kiều (Nguyễn Du) – Bìa Cứng, NXB Kim Đồng

• Tác giả: Nguyễn Du — Minh họa: Nguyễn Công Hoan
• Nhà xuất bản: NXB Kim Đồng — Nhà cung cấp: Gieobooks
• Năm xuất bản: 2025 — Số trang: 152
• Khổ: 20 x 32 cm — Hình thức: Bìa cứng
• Giá bán tại Sách Bán Chạy: 199.999₫ (giá thị trường 235.000₫) — Còn hàng
• Mã sản phẩm: 9786042393508

Một chiếc lược làm từ khúc ngà nhặt được giữa chiến khu, chưa kịp trao tay ai, vẫn đi được gần bảy mươi năm và sắp bước lên màn ảnh. Có lẽ những gì người cha kịp làm cho con, dù nhỏ đến đâu, cũng không bao giờ mất.

Nguồn tin: Tri Thức - Znews, bài “‘Chiếc lược ngà’ lên phim sẽ kết hợp sáng tác chưa công bố của nhà văn” (Phong Khang, 06:10 ngày 9/9/2026) — https://znews.vn/chiec-luoc-nga-len-phim-se-ket-hop-sang-tac-chua-cong-bo-cua-nha-van-post1681663.html